Maszyny stolarskie – rodzaje i zastosowanie

Najważniejsze informacje 

• Maszyny stolarskie służą do mechanicznej obróbki drewna i materiałów drewnopochodnych.
• Do podstawowych urządzeń należą wyrówniarki, grubościówki i strugarki.
• Wyrówniarka służy przede wszystkim do prostowania i wygładzania powierzchni drewna.
• Grubościówka pozwala uzyskać określoną, powtarzalną grubość elementów.
• Strugarki wielostronne i maszyny kombinowane łączą kilka operacji w jednym urządzeniu.

Maszyny stolarskie stanowią zasadnicze wyposażenie profesjonalnych zakładów zajmujących się obróbką drewna i materiałów drewnopochodnych. Pozwalają wykonywać operacje takie jak wyrównywanie, grubościowanie, struganie czy formatowanie elementów z odpowiednią powtarzalnością. 

Jakie maszyny stolarskie są dostępne na rynku i czym różnią się poszczególne typy? Przybliżamy ich rodzaje w dzisiejszym artykule!

Jakie są maszyny do obróbki drewna?

Jakie maszyny są stosowane do obróbki drewna? Producenci oferują szeroką grupę urządzeń, ponieważ poszczególne obrabiarki są projektowane do wykonywania różnych operacji technologicznych. Park maszynowy tworzy się z urządzeń dopasowanych do konkretnych etapów przygotowania i obróbki materiału.

Do najważniejszych grup należą:

• wyrówniarki,
• grubiarki,
• strugarki,
• maszyny kombinowane i wieloczynnościowe.

W zależności od konstrukcji urządzenia mogą być przeznaczone do obróbki jednej powierzchni, dwóch przeciwległych powierzchni albo wykonywania kilku operacji technologicznych w jednym cyklu. 

Przykładowe maszyny stolarskie – budowa i najważniejsze elementy

Budowa maszyn stolarskich to zagadnienie istotne z punktu widzenia zarówno bezpieczeństwa, jak i jakości obróbki. Konkretna konstrukcja zależy od rodzaju urządzenia, jednak w większości profesjonalnych obrabiarek można wskazać kilka podstawowych zespołów.

Jednym z najważniejszych elementów jest wał strugarski, wyposażony w noże lub odpowiedni zespół skrawający. To właśnie on odpowiada za usuwanie warstwy materiału. Istotną funkcję pełni także stół roboczy, którego konstrukcja i stabilność wpływają na dokładność prowadzenia obrabianego elementu.

W zależności od rodzaju maszyny występują również wały posuwowe, mechanizmy regulacji wysokości stołu, prowadnice, układy napędowe oraz zabezpieczenia. W przypadku grubiarek element jest przesuwany przez maszynę za pomocą układu posuwowego, a wał z nożami usuwa nadmiar materiału z obrabianej powierzchni.

Nie bez znaczenia pozostaje również sztywność całej konstrukcji, ponieważ ograniczenie drgań podczas pracy przekłada się na stabilność procesu skrawania i jakość uzyskiwanej powierzchni. W profesjonalnych maszynach stosuje się ponadto układy odciągu wiórów, które umożliwiają skuteczne usuwanie urobku ze strefy obróbki.

Wyrówniarka

Wyrówniarka jest przeznaczona przede wszystkim do przygotowania płaskiej powierzchni drewna. Obrabiany element przesuwa się po stole roboczym, a wał z nożami skrawa nierówności. W ten sposób przygotowywana jest powierzchnia odniesienia, która następnie ułatwia wykonanie kolejnych operacji. Wyrówniarki znajdują zastosowanie m.in. podczas przygotowywania desek, kantówek i innych elementów przed dalszym struganiem.

Grubiarka

Maszyna do drewna grubościówka jest przeznaczona przede wszystkim do uzyskiwania powtarzalnej grubości elementów drewnianych. Materiał jest przesuwany przez układ posuwowy, a wał strugarski usuwa warstwę drewna od strony skierowanej do zespołu skrawającego. Grubiarka znajduje zastosowanie przy przygotowywaniu desek, elementów konstrukcyjnych, komponentów meblowych i innych materiałów, w których istotne są powtarzalne wymiary. 

Strugarki dwustronne i maszyny wieloczynnościowe

Rozbudowane zakłady potrzebują niekiedy urządzeń, które pozwalają ograniczyć liczbę operacji wykonywanych oddzielnie. W tym zastosowaniu znajdują się strugarki dwustronne oraz konstrukcje kombinowane.

Przykładem jest Jaroma DSRA-40/RR. Jest to strugarka dwustronna przeznaczona do jednoczesnego strugania z wyrównywaniem i obróbką grubościową. Konstrukcja obejmuje dwie podstawowe grupy obróbcze – wyrówniarkę obrabiającą element od dołu oraz grubiarkę obrabiającą go od góry. Jeszcze szersze możliwości oferują modele DYRA-40/RR i DYRA-60/RR. Są to strugarki kombinowane przeznaczone do dwustronnego strugania z jednoczesnym cięciem wzdłużnym elementów drewnianych na listwy lub łaty. Po zdemontowaniu pił urządzenia mogą być wykorzystywane jako wyrówniarko-grubiarka albo sama grubiarka..

Jak dobrać maszyny do zakładu?

Dobór obrabiarki powinien być poprzedzony analizą technologii produkcji. Istotne są:

• rodzaj materiału – inne wymagania dotyczą litego drewna, a inne materiałów drewnopochodnych;
• szerokość i grubość elementów – parametry maszyny powinny obejmować największe obrabiane wymiary;
• rodzaj operacji – wyrównywanie, grubościowanie, struganie dwustronne czy cięcie wymagają odpowiednio dobranej konstrukcji;
• wydajność – w produkcji seryjnej znaczenie mają m.in. prędkość posuwu i możliwości ciągłej pracy;
• moc napędu – powinna odpowiadać zakresowi oraz intensywności planowanej obróbki;
• odciąg wiórów – profesjonalne maszyny wymagają odpowiednio dobranego systemu odprowadzania wiórów i trocin;
• bezpieczeństwo – istotne są osłony, zabezpieczenia elementów roboczych, układy zatrzymania oraz rozwiązania ograniczające ryzyko wypadku.

Gdzie kupić maszyny stolarskie?

Rozważając, gdzie kupić maszyny stolarskie, nie należy rozpatrywać wyłącznie ceny samego urządzenia. W przypadku profesjonalnych obrabiarek istotne znaczenie mają parametry techniczne, dostępność części zamiennych, serwis oraz możliwość dopasowania maszyny do konkretnego procesu produkcyjnego. Nie istnieje jedna maszyna odpowiednia dla każdego zakładu. Wyposażenie należy dopasować do charakteru pracy – od podstawowego przygotowania materiału po bardziej złożoną obróbkę wykonywaną w zakładach produkcyjnych.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

1. Jakie są podstawowe maszyny stolarskie?

Do podstawowych maszyn stolarskich należą wyrówniarki, grubościówki i strugarki. W zależności od potrzeb stosuje się także strugarki dwustronne oraz maszyny kombinowane łączące kilka operacji.

2. Czym różni się wyrówniarka od grubościówki?

Wyrówniarka jest wykorzystywana przede wszystkim do prostowania i wyrównywania powierzchni. Grubościówka usuwa materiał w celu uzyskania określonej, powtarzalnej grubości elementu.

3. Do czego służy grubiarka?

Grubiarka służy do jednostronnego strugania powierzchni i uzyskiwania wymaganej grubości obrabianego elementu. Dokładny zakres pracy zależy od parametrów konkretnego modelu.

4. Na co zwrócić uwagę przy zakupie maszyny stolarskiej?

Należy sprawdzić przede wszystkim szerokość i zakres grubości obrabianego materiału, maksymalną głębokość skrawania, prędkość posuwu, moc napędu, konstrukcję maszyny, system odciągu wiórów oraz dostępność serwisu i części zamiennych.